STABAT MATER. HARNASIE

STABAT MATER. HARNASIE

Kompozytor:
Karol Szymanowski
Libretto:
do scenariusza Jerzego Mieczysława Rytarda
Data premiery:
22.10.2016
Czas trwania:
110 minut, w tym jedna przerwa
Choreografia:
Robert Bondara
Wykonawcy:
Soliści - śpiewacy, Balet, Chór, Orkiestra Opery Nova

Realizatorzy

Inscenizacja i choreografia:
Robert Bondara
Kierownictwo muzyczne:
Scenografia i kostiumy:
Julia Skrzynecka
Przygotowanie chóru:
Henryk Wierzchoń
Reżyseria świateł:
Maciej Igielski
Autor plakatu:
Diana Marszałek

Obsada

Baryton:
Syn:
Czarny:
Harnaś:
Młody:
Młoda:
Ojciec:
Matka:
Wdowa:
Anna Bebenow
Kelner:
Dyrygent:

Opis

Premiera pod honorowym patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ze względu na wyjątkowy charakter dzieła, prosimy o nagradzanie artystów brawami dopiero po ostatniej, szóstej części utworu.

Stabat Mater na sopran, alt, baryton, chór mieszany i orkiestrę op. 53.

Harnasie - balet-pantomima w trzech obrazach na tenor solo, chór mieszany i orkiestrę do scenariusza kompozytora i Jerzego Mieczysława Rytarda, op. 55.

Na postanowienie moje napisania utworu religijnego wpłynął cały szereg pobudek, od wewnętrznych osobistych przeżyć począwszy aż do zewnętrznych okoliczności życiowych, które sprawiły, że ostatniej zimy, odłożywszy chwilowo na bok inne, zaczęte już ‘świeckie dzieła’, poświęciłem się wyłącznie Stabat Mater - mówił Szymanowski w wywiadzie na łamach „Muzyki" (1926 r.).

Szymanowski użył tekstu współczesnego przekładu polskiego Józefa Jankowskiego, poza Polską utwór bywa też wykonywany z tekstem łacińskim. 

Pierwszy impuls do stworzenia dzieła inspirowanego rodzimym folklorem dał Szymanowskiemu kontakt z muzyką Strawińskiego i Baletami Diagilewa. Pomysł baletu skrystalizował się ostatecznie na góralskim weselu przyjaciół kompozytora, Rytardów.

Szymanowski rewelacyjnie zastosował rodzaj stylizacji folkloru. Zawarł w Harnasiach cytaty z aż dziewięciu melodii ludowych. Z góralskich są to tak znane, jak Hej, idem w las (w partyturze Marsz zbójnicki), W murowanej piwnicy (Taniec zbójnicki), Ja za wodom, Pocies, chłopcy, pocies bijać, a także pieśń weselna Chmiel (w wersji instrumentalnej). 

Akcja jest symboliczna, postacie nie mają imion, występują Dziewczyna, Pasterz, Zbójnik. Prapremiera odbyła się w roku 1935 w Pradze, a rok później wystawił Harnasie w Grand Opéra w Paryżu słynny tancerz i choreograf Serge Lifar. Był to niezwykły sukces kompozytora w niespełna rok przed śmiercią. Polska premiera sceniczna odbyła się w Teatrze Wielkim w Poznaniu w roku 1938, a w tym samym roku spektakl wystawiono w Warszawie.

Od choreografa:

STABAT MATER

Inscenizacja Stabat mater nie będzie dosłownym zobrazowaniem męki Chrystusa i cierpień Maryi, a raczej symbolicznym odwołaniem się do tych wydarzeń. Liczę, że przyjęcie takiego właśnie punktu widzenia wzbogaci możliwości interpretacji, które pozwolą spojrzeć na spektakl nie tylko z perspektywy Maryi opłakującej śmierć Jezusa Chrystusa, ale i Matki, która opłakuje śmierć Syna. 

Mam nadzieję, że nadanie bardziej ludzkiego wymiaru tej historii poprzez jej uniwersalizm sprawi, że stanie się ona jeszcze bliższa widzom. Spektakl w swojej konstrukcji przyjmuje nieco atmosferę swoistego obrzędu, którego celem jest przywołanie i przeżycie dobrze znanych wydarzeń na nowo.

HARNASIE

Od czasu premiery Harnasiów otaczająca nas rzeczywistość zmieniła się diametralnie. Trudno byłoby dziś na Podhalu znaleźć typowych zbójów jak z libretta. Folklor stracił też swój autentyzm - już nie jest naturalną częścią życia lokalnych społeczności, a przetworzony, stylizowany dostarcza jedynie rozrywki i nabiera charakteru dekoracyjnego przy różnych okazjach, jak np. ślubu w górskiej scenerii.

Opracowując Harnasie, nie zakładałem rekonstrukcji spektaklu, której miarą doskonałości byłoby jak najwierniejsze i najbliższe oryginałowi odtworzenie dzieła. Bardziej atrakcyjne i ekscytujące wydało się pozostanie wiernym librettu i partyturze przy jednoczesnym odkryciu i położeniu nacisku na te elementy, które nawet dziś, pomimo upływu czasu, są bliskie i zrozumiałe współczesnemu widzowi. Na dalszy plan został więc odsunięty ludowy koloryt, ustępując miejsca głębszemu wniknięciu w osobowości postaci, ich rozterki, motywy, ale również relacje międzyludzkie i zależności społeczne, które niejednokrotnie wpływają na podejmowane decyzje. Mam nadzieję, że pozwoli to odnieść się silnie do uniwersalnego, nie tracącego aktualności przesłania.

Galeria zdjęć

Najbliższe spektakle

Brak spektakli w najbliższej przyszłości


Śledź nasze social media

Recenzje

Proponujemy również

{title}
03-07-2026

Tickets for the new artistic season are now on sale!

The new season at Opera Nova is taking shape - and you can be a part of it right now. Tickets for performances scheduled for September, October, and November 2026 are already available online and at the Opera Nova box office. A new price list applies to tickets for the 70th artistic season. There is, however, one small exception: our gift cards can still be purchased at the current price until the end of August.

{title}
25-10-2024

Why do I go to the opera?

"Because for me it is always a celebration, during which you can meet the spirit of the operatic past, its present and you get a chance to run into its future" - writes Ilona Słojewska in the pages of Dziennik Teatralny Kujawy on the occasion of World Opera Day 2024. Because every opera performance is a uniquely constructed work, in which the voice and music give so many emotions that whenever you pass by its building, you feel the vibrations, for which you could visit it every day. And if,...

{title}
11-09-2024

New goodies in the Opera Boutique!

W Butiku Operowym pojawiły się nowe gadżety, które są już w sprzedaży. Dostępne są także plakaty sygnowane przez znakomitych twórców, które mogą stanowić oryginalny wystrój wnętrz w niezwykle atrakcyjnej cenie.

{title}
01-06-2023

Parking at the Opera - information

Works, associated with the construction of Opera Nova, will benefit our audience in the future. However, before it happens, we all have to face certain constraints.We politely remind our visitors about the difficulties linked to the liquidation of the of the car park in Karmelicka Street and traffic restrictions in this area, which also includes Brda Boulevard.  If travelling by car is essential, we suggest designated parking spaces:Grudziądzka Street (15 minutes walk from the Opera House),...